Litigation Lawyer sa Tagalog    | Tagalog Litigation Lawyer

Ang pinakamadalas naming marinig 

“Kababayan ko siya, kaya nahihiya akong humingi ng resibo.” “Kamag-anak ko siya, kaya sigurado akong magbabayad.” “Sabi niya sa susunod na sahod, pagkatapos ay sa susunod na buwan, hanggang lumipas na ang isang taon.” Kapag patuloy ang paghihintay, maaaring maubusan kayo ng panahon upang magsampa ng kaso. 

Kung mahigit isang taon nang hindi nagbabayad ang kabilang panig, huwag na pong maghintay bago humingi ng legal na payo. Puwede kayong patuloy na makipag-usap nang maayos habang inaasikaso rin ang legal na bahagi. Layunin nitong maprotektahan ang inyong karapatan. 

Hindi palaging kailangan ang pormal na promissory note. Ang usapan sa Messenger o Viber, records ng e-transfer o padala, at voice messages ay maaaring tanggapin bilang ebidensya kung mapatutunayan ang pagiging tunay at kaugnayan ng mga ito. Ang pag-amin sa utang o pangakong magbayad sa isang tiyak na petsa ay maaari ring maging mahalagang ebidensya. 

Apat na dapat gawin ngayon din: 

1. Huwag burahin ang anumang usapan, pati ang bahaging sa tingin ninyo ay hindi pabor sa inyo. Maaaring kailanganin ninyong ibunyag ang lahat ng dokumentong may kaugnayan sa kaso. 
2. Gumawa ng backup bago magpalit ng telepono o numero. Maaaring humina ang isang kaso kapag nawala ang mahalagang ebidensya. 
3. Huwag i-edit, pagdugtung-dugtungin, o i-crop ang mga screenshot. Maaaring kuwestiyunin ang pagiging tunay at pagiging kumpleto ng mga ito, at maaaring mabawasan ang bigat ng mga ito bilang ebidensya. 
4. Kumuha ng opisyal na transaction history mula sa bangko o remittance company, bukod sa mga screenshot sa cellphone. Maaaring kailanganin din ang sertipikadong salin kung Tagalog ang usapan. 

Ang proseso ng kaso sa Alberta 

Akala ng marami, malapit na agad ang hearing kapag naisampa na ang kaso. May ilang yugto bago makarating sa paglilitis, at maraming kaso ang naaayos bago pa umabot doon. 

Makatotohanang paalala: sa Court of King’s Bench, maaaring umabot nang mahigit isang taon ang buong proseso at maaari pang tumagal depende sa pagiging komplikado ng kaso, iskedyul ng korte, at kilos ng mga panig. 

Kailangan ninyong ibigay pati ang dokumentong laban sa inyo 

Ito ang madalas ikagulat 

Sa isang civil case sa Alberta, karaniwang obligado ang magkabilang panig na ibunyag ang mga dokumentong may kaugnayan at mahalaga sa alitan, kasama ang mga dokumentong hindi pabor sa sarili nilang panig. Ginagawa ang paglalahad na ito sa ilalim ng panunumpa. Maaaring kabilang dito ang mga kontrata, email, Messenger at text messages, financial statements, recordings, at mga panloob na usapan. 

Maaaring maging malubha ang bunga ng pagtatago o pagsira ng dokumento. Maaaring ibasura ng korte ang claim o defence, gumawa ng hinuha laban sa inyo, o ipabayad sa inyo ang bahagi ng gastos ng kabilang panig. Maaari rin itong matuklasan sa questioning. 

Kapag nakatanggap kayo ng sulat mula sa abogado o ng Statement of Claim, itigil agad ang pagbura ng anumang may kaugnayang dokumento o mensahe at ingatan ang laman ng inyong telepono at computer. 

Karaniwang protektado at hindi kailangang ibunyag ang kumpidensyal na usapan ninyo at ng sarili ninyong abogado para humingi o tumanggap ng legal na payo (solicitor-client privilege). Kaya mahalagang sabihin sa inyong abogado ang lahat, lalo na ang mga bagay na sa tingin ninyo ay hindi pabor sa inyo. Kapag maaga namin itong nalaman, mas maayos naming mapaghahandaan ang kaso. 

Saang korte dapat magsampa 

Kung bahagyang lumampas sa $100,000 ang hinahabol ninyo, maaaring talikuran ang sobrang halaga upang makapagsampa sa Alberta Court of Justice, na karaniwang may mas simpleng proseso. Kung praktikal ito ay depende sa halagang isusuko at sa kakayahan ng kabilang panig na magbayad. Tatalakayin natin ito sa unang konsultasyon. 

Kapag hindi na puwedeng maghintay: injunction at pag-freeze ng ari-arian 

May mga sitwasyong hindi na maaaring hintayin ang karaniwang proseso. Halimbawa, inilalabas na ng partner ninyo ang pera mula sa account ng kompanya, ililipat na ng kabilang panig ang bahay sa pangalan ng kamag-anak, o may gumagamit ng listahan ng inyong mga kliyente at kumpidensyal na impormasyon. 

Maaaring humingi ng madaliang utos sa Court of King’s Bench, gaya ng injunction upang ipatigil ang isang gawain, freezing order upang mapigilan ang pagtatago o paglilipat ng ari-arian, at utos upang mapangalagaan ang ari-arian o ebidensya. 

Tatlong dapat malaman tungkol dito 

Una, mahalaga ang oras. Kapag nailipat na ang pera sa ibang bansa, mas mahirap at mas magastos itong mabawi. 

Pangalawa, kailangan ng matibay at tiyak na ebidensya. Hindi naglalabas ang korte ng freezing order dahil lamang sa pangamba. Kailangang may mga pangyayaring nagpapakita ng tunay na panganib na itago o ilipat ang ari-arian. 

Pangatlo, karaniwang kailangan ninyong mangako sa korte na babayaran ninyo ang pinsalang dulot ng utos kung sa huli ay mapatunayang hindi ito dapat ipinagkaloob. 

Kapag may tiyak kayong dahilan upang maghinalang itinatago o inililipat ang ari-arian, kumonsulta agad. Maaaring mawala ang pagkakataong humingi ng epektibong madaliang utos kapag naghintay pa kayo. 

Desisyon ng korte sa Pilipinas: maipapatupad ba dito? 

Hindi awtomatiko, pero may paraan. 

Ang Reciprocal Enforcement of Judgments Act (REJA) ng Alberta ay nagbibigay ng mas tuwirang paraan ng pagpaparehistro para sa mga desisyon mula sa mga “reciprocating jurisdiction.” Kabilang sa listahan ang ibang lalawigan at teritoryo ng Canada, maliban sa Quebec, gayundin ang Australia at apat na estado ng Amerika: Washington, Idaho, Montana, at Arizona. 

Wala ang Pilipinas sa listahang iyon 

Dahil wala sa listahan ang Pilipinas, hindi maaaring basta iparehistro sa Alberta ang desisyon ng korte sa Pilipinas. Kailangang magsimula ng hiwalay na proceeding sa Court of King’s Bench upang hilinging kilalanin at ipatupad ang desisyon. Susuriin ng korte, bukod sa iba pa, kung may tamang hurisdiksyon ang korteng nagpasya, kung naging patas ang proseso, kung pinal na ang desisyon, at kung hindi ito salungat sa public policy ng Alberta. 

Posible itong gawin, ngunit may kaakibat na gastos at panahon. Kailangan din ang sertipikadong kopya ng desisyon at, kung kinakailangan, ang sertipikadong salin nito. May mga takdang panahon na maaaring umiral, kaya humingi agad ng legal na payo matapos matanggap ang desisyon sa Pilipinas. 

Kung may hawak na kayong desisyon o kasunduan mula sa korte sa Pilipinas, dalhin ang sertipikadong kopya at ang salin nito. Susuriin muna namin kung maaari itong kilalanin at ipatupad sa Alberta, pati ang inaasahang gastos, bago kayo magpasya kung itutuloy. 

Kapag nanalo kayo, paano makokolekta 

Ang pagkapanalo sa kaso ay hindi nangangahulugang awtomatiko nang matatanggap ang pera. Ang desisyon ng korte ang nagbibigay sa inyo ng karapatang gumamit ng mga paraan ng enforcement, ngunit hindi ang korte ang mangongolekta para sa inyo. 

• Pagpaparehistro ng writ of enforcement. Maaaring iparehistro ang writ laban sa ari-arian ng may utang, kabilang ang lupa. Maaari itong makaapekto sa pagbebenta o refinancing ng ari-arian at sa pagkakasunod-sunod ng mga creditor. 

• Garnishment ng bank account at sahod. 

• Pag-agaw at pagbenta ng mga ari-arian, kasama ang sasakyan at kagamitan sa negosyo. 

• Examination in aid of enforcement. Pinipilit nito ang kabilang panig na sabihin sa ilalim ng panunumpa kung ano ang ari-arian niya, nasaan ito, at kung may inilipat siya. 

Mahalaga rin ang oras sa enforcement. Maaaring magbago ang kalagayan ng may utang, at ang maagang pagpaparehistro ng writ ay maaaring makaapekto sa inyong priority laban sa ibang creditors. Para sa pangongolekta ng utang, tingnan din ang debt collection. 

Arbitration at mediation 

Kung may arbitration clause ang kontrata ninyo, maaaring kailanganing dumaan muna sa arbitration bago magsimula ng kaso sa korte. Marami ang nakakapansin lamang sa sugnay na ito kapag may alitan na. 

Maaaring maging mas mabilis at pribado ang arbitration, at maaari kayong pumili ng arbitrator na pamilyar sa inyong industriya. Karaniwang limitado ang pagkakataong umapela, kaya maaaring maging pinal ang desisyon. Sa mediation, walang sapilitang resulta kung walang kasunduan. Kapag lumagda ang mga panig sa isang settlement agreement, nagiging may bisa itong kontrata. 

Mas mainam na unawain ang dispute resolution clause bago pumirma ng kontrata. Isa ito sa mga unang sinusuri namin kapag nagre-review ng kontrata sa negosyo. 

Ang taong makakausap ninyo sa Tagalog 

Anthony Ludalvi Vista　Student-at-Law　|　English · Tagalog · Hiligaynon (Ilonggo) 

Bago lumipat sa Canada, mahigit dalawang dekada siyang nagpraktis ng batas sa Pilipinas. Kabilang dito ang sampung taon bilang Assistant Special Prosecutor sa Office of the Ombudsman. Nagturo rin siya ng criminal law sa Arellano University School of Law. Dahil sa kanyang karanasan, nauunawaan niya ang legal na sistema sa Alberta at ang sistemang pamilyar sa mga kliyenteng Pilipino. 

Paalala: bilang Student-at-Law, nagtatrabaho siya sa ilalim ng superbisyon ng isang abogado ng Shim Law. May abogado ng Shim Law na nakatalaga sa inyong kaso, at maaari kayong makipag-usap kay Anthony sa Tagalog sa buong panahon ng aming serbisyo. 

Tingnan ang buong team　|　Mga review ng kliyente 

Mga Madalas Itanong 

Wala akong resibo o kasulatan, Messenger lang at screenshot ng padala. Puwede pa ba akong magsampa?

Karaniwang maaari. Hindi palaging kailangan ang pormal na kasulatan upang patunayan ang pautang. Ang usapan sa Messenger o Viber at ang transaction records ay maaaring gamiting ebidensya. Mahalagang buo at hindi binago ang mga tala. Dapat ding suriin agad kung nasa loob pa ng limitation period ang claim.

Sabi niya babayaran daw niya. Maghihintay pa ba ako?

Huwag umasa na awtomatikong napapahaba ang limitation period dahil lamang sa pangakong magbayad. Maaaring may legal na epekto ang nakasulat at nilagdaang pagkilala sa utang, ngunit nakadepende ito sa eksaktong nilalaman at panahon. Maaari kayong magpatuloy sa maayos na pakikipag-usap habang kumukonsulta upang maprotektahan ang inyong karapatan.

Magkano ang gastos sa kaso? Sulit ba?

Depende ito sa halagang hinahabol, sa magiging tugon ng kabilang panig, at sa pagiging komplikado ng kaso. Karaniwang mas simple at mas mura ang proseso sa Alberta Court of Justice para sa claims na hanggang $100,000. Sa unang konsultasyon, titingnan natin ang tinatayang gastos, lakas ng kaso, at posibilidad na makolekta ang anumang judgment.

Ginalaw ng partner ko ang pera ng kompanya. Ano ang magagawa ko?

Kumonsulta agad dahil maaaring kailanganin ang madaliang hakbang. Maaaring hingin ang financial records ng kompanya, humiling ng freezing order, o maghabol ng oppression remedy para sa minority shareholder. Ang mga maaaring hakbang ay nakadepende sa ebidensya at sa tunay na panganib sa ari-arian.

Wala kaming shareholder agreement noong nagsimula kami. Wala na bang pag-asa?

May mga karapatan at remedyo pa ring maaaring gamitin sa ilalim ng batas ng korporasyon, kabilang ang oppression remedy. Maaaring maging mas mahirap tukuyin ang napagkasunduan kung walang shareholder agreement, kaya dalhin ang registration documents, tala ng mga ambag, at mga usapan ng mga shareholder.

Nasa Pilipinas ang kabilang panig. Saklaw pa rin ba ito ng korte dito?

Depende ito sa kaugnayan ng kaso sa Alberta, kabilang kung saan pinirmahan ang kasunduan, saan dapat tuparin ang obligasyon, at saan nangyari ang pinsala. Kailangang suriin kapwa ang hurisdiksyon ng korte sa Alberta at ang posibilidad na maipatupad ang desisyon sa Pilipinas.

Nanalo ako sa korte sa Pilipinas. Puwede ko bang ipatupad dito agad?

Hindi agad. Wala ang Pilipinas sa listahan ng reciprocating jurisdictions ng Alberta, kaya kailangan ng hiwalay na proceeding sa Court of King’s Bench upang hilinging kilalanin at ipatupad ang desisyon. Posible ito, ngunit may kaakibat na gastos at panahon, at karaniwang kailangan ang sertipikadong kopya at salin.

May natanggap akong sulat mula sa abogado ng kabilang panig. Puwede ko bang hindi pansinin?

Hindi po ito ipinapayo. Ingatan ang lahat ng tala, huwag magbura ng anumang dokumento o mensahe, at ipakita agad sa abogado ang sulat. Maaaring makaapekto sa inyong posisyon ang nilalaman at oras ng inyong sagot. Ang pagsagot nang walang legal na payo ay maaari ring humantong sa hindi sinasadyang pag-amin o konsesyon.